مفهوم امروزی سرمایه گذاری در بازار ارز به معنای خرید پول های کاغذی کشوری دیگر و کسب بازدهی از نوسانات حاصل از خرید و فروش آن در بین مردم است. این نوسانات نیز ناشی از عرضه و تقاضای افراد نیازمند ارز در کشور می باشد.

ارز خارجی همانند پول ملی، یک کالا و سرمایه محسوب می‌شود و دارای بازاری است که از دو طرف، عرضه و تقاضا تشکیل می‌شود. بازار ارز خارجی عبارت است از چارچوبی سازمان یافته و معینی که در آن افراد، مؤسسات و بانک‌ها به خرید و فروش پول‌های خارجی یا ارز می پردازند.

در این مقاله قصد داریم بیشتر به بررسی این بازار و ساز و کار درون آن بپردازیم.

تاریخچه پیدایش بازار ارز به چه صورت بوده است؟

با پیشرفت جوامع و احساس نیاز کشور ها به ایجاد روابط بین المللی با یکدیگر، سهولت و سرعت در معاملات تجاری مورد توجه همگان قرار گرفت. در اوایل تجار کشورها با مشکلات زیادی برای محاسبه ارزش واحد پولی خود و تبادل آن با واحد پول کشور مقابل داشتند.

بازار خرید و فروش ارز به مفهوم امروزی آن بین کشور های دنیا حدودا از سال 1971 آغاز به کار کرد. در ابتدا معاملات و قیمت گذاری به صورت دورنگاری و از طریق تماس برقرار بوده به مرور زمان باتوجه به نیاز سراسری و مهم این بازار در سال 1998 سامانه اینترنتی بازار خرید و فروش و سرمایه گذاری در ارز فعال شد. بازار ارز در کوتاه ترین زمان ممکن توانست به بزرگترین بازار مالی دنیا تبدیل شود.

سرمایه گذاری در بازار ارز به چند صورت انجام میپذیرد؟

سرمایه گذاری در بازار ارز به چند صورت انجام میپذیرد؟

امروزه سرمایه گذاری در بازار ارز به دو صورت مستقیم و غیر مستقیم انجام می شود.

سرمایه گذاری مستقیم:

فرد با مراجعه به صرافی یا بانک، پول محلی خود را با ارز مورد نظر، اصطلاحا (change) یا مبادله می کند و آن را برای مدت زمان مشخص نزد خود نگه می دارد.

سرمایه گذاری غیر مستقیم:

فرد با ایجاد ساز و کار معامله از طریق بازار جهانی فارکس (مبادله ارزهای خارجی) با استفاده از سامانه آنلاین، پول محلی خود را به ارز مورد نظر تغیر می دهد و با افزایش قیمت ارز مورد نظر، مجددا آن را به فروش می رساند و از اختلاف قیمت حاصل، سود کسب می نماید.

انواع ارز های قابل معامله به چند دسته تقسیم می شوند؟

بازار فارکس مخفف کلمه Foreign exchange یا تبادل ارز خارجی است که به صورت Forex نوشته میشود. این بازار با متوسط گردش مالی روزانه 1.5 تریلیون دلار بزرگترین بازار مالی جهان است.

در بازار ارز باتوجه به اینکه ارزش واحد های پولی با یکدیگر تفاوت دارد، برای معامله بین ارزهای مختلف Exchange rate یا نرخ تبدیل مورد نیاز است. به طور مثال: نرخ تبدیل یورو به دلار به شما میگوید که در ازای هر یک یورویی که شما دارید، 1.13 دلار به شما تعبلق میگیرد.

در بازار ارز، معاملات به صورت جفت ارز صورت میگیرد یعنی سرمایه گذار باید اقدام به فروش یک ارز‌ نماید و ارز دیگری را خریداری‌ کند و همواره به صورت دوتایی معامله میشود برای مثال یورو و دلار یا یورو و فرانک سوییس.

این معاملات جفت ارزی به ۳ دسته اصلی تقسیم میشود:

جفت ارز اصلی:

 بیش از ۷۰% معاملات بازار مربوط به این جفت ارزهاست. این ارز ها بیشتر اوقات کم نوسان، دارای رفتار منطقی و قدرت نقد شوندگی بالا هستند. ارزهای موجود در این رده، مربوط به اقتصادهای پیشرو و قدرتمند دنیا مانند دلار کانادا، دلار استرلیا، فرانک سوییس و … هستند.

جفت ارزهای فرعی یا کراس:

 جفت ارزهای فاقد دلار آمریکا را کراس یا فرعی می نامند. این جفت ارز ها از لحاظ ارزش معاملات و محبوبیت نسبت به نمادهای اصلی، در رده پایین تری قرار دارند و معمولاً مقدار کارمزد آنها نیز بالاتر است. ثبات قیمتی این جفت ارزها کمتر بوده و نقد شوندگی آن ها تقریباً شبیه دسته اول است. این ارزها شامل لیر ترکیه ، دلار هنگ کنگ و . . . میشود.

جفت ارزهای ناشناس یا اگزوتیک‌ها:

جفت ارزهایی هستند که شامل یک ارز اصلی به همراه ارز یکی از اقتصاد‌های نوظهور باشند. این نمادها کمترین میزان معاملات فارکس را به خود اختصاص می‌دهند. در کنار کارمزدهای بسیار بالا، نوسانات قیمتی شدید و نامعقول آن‌ها سبب شده، محبوبیت چندانی در میان معامله گران نداشته باشند.

بدنیست بدانید: جفت ارز یورو دلار پرحجم ترین جفت ارز معاملاتی در بازار فارکس است که بیش از 23% حجم روزانه تمامی بازار برای این جفت ارز هست.

بازار فارکس چیست؟

ساز و کار بازار فارکس به چه صورت است؟

در گذشته مکانیسم معاملات در بازار فارکس بدین صورت بود که شخص معامله‌گر بایستی به دفتر کارگزار یا از طریق تلفنی یا حضوری مراجعه می‌کرد و متناسب با تحلیل خود که با بررسی وضعیت ارز ها بدست آورده بود، سفارشات خود را اعلام و حد سود یا حد ضرر خود را مشخص میکرد.

امروزه با گسترش اینترنت و تجارت الکترونیک به راحتی می‌توان با اتصال به اینترنت و بهره گرفتن از نرم افزاری که کارگزار در اختیار معامله‌گر قرار می‌دهد اقدام به معامله نموده و با استفاده از آن سامانه انجام تحلیل و رسم نمودار نیز امکان پذیر است. در واقع حجم عظیمی از این معاملات بدون مراودات ارزی و توسط بدهکار و بستانکار کردن حسابهای بانکی صورت میگیرد.

روند کاری بازار ارز به چه صورت است؟

 بازار ارز در تمامی ۲۴ ساعت شبانه روز در پنج روز از هفته فعال می باشد و حتی برای یک ثانیه نیز تعطیل نمی باشد.

روند کاری این بازار از نظر زمان بدین ترتیب می باشد که در شرق کره زمین بطور مثال در سیدنی با آغاز کاری هفته صبح دوشنبه بانک ها شروع به کار میکنند و بدین ترتیب یک هفته کاری آغاز می شود.

به ترتیب با فرارسیدن ساعت کاری هفته جدید در اروپا و آمریکا این بازار بطور یکپارچه فعالیت خود را به انجام میرساند بدین معنی که پس از اتمام ساعت اداری در سیدنی، ساعت اداری در اروپا جاری است و قبل از اتمام ساعت کاری بانک ها در غرب جهان، ساعت کاری در شرق آغاز گردیده است. این روند تا پایان روز کاری هفته در غرب ادامه پیدا می کند.

برای سرمایه گذاری در بازار ارز به چه نکاتی باید توجه کرد؟

یکی از مهمترین نکاتی که برای سرمایه گذاری در بازار ارز باید به آن توجه کرد، این است که امروزه باتوجه به اینکه پول اکثر کشور ها پشتوانه خارجی ندارد و صرفا از حمایت کشور صاحب ارز برخوردار است، اگر در شرایطی آن کشور در بحران قرار بگیرد ممکن است ضمانت آن ارز و سرمایه گذاری زیر سوال برود.

برای مثال: طی بحران مالی سال 2008 آمریکا، با رو به افول بودن وضعیت اقتصاد، دلار نیز در حال کاهش ارزش بود و این خود تاثیر مستقیم بر اقتصاد اروپا و بورس های اروپایی گذاشت و باعث ایجاد بحران در آن مناطق شد.

این دلایل، خود میتواند از ریسک های سرمایه گذاری در بازار ارز باشد.

آیا دولت به صورت مستقیم بر ساز و کار سرمایه گذاری در بازار ارز نظارت دارد؟

بازار ارز به نسبت بازار های موازی همانند بازار بورس از حمایت های قانونی و ملی کمتری برخوردار است زیرا سازوکار قانونی برای آن نوشته نشده است. البته در سالهای اخیر مسئولین در درصدد راه اندازی بازار متشکل ارزی بودند که در حال حاضر نیز سامانه متشکل ارزی برای معاملات سرمایه گذاران بزرگ ارزی مانند دولت، بانک و صرافی ها راه اندازی شده است که مهمترین هدف آن، راه اندازی آن قیمت گذاری منظم ارز در داخل کشور می باشد.